Nội dung chính
Đột quỵ có thể ập đến trong khoảnh khắc khi bạn đang trò chuyện bình thường qua điện thoại, và chỉ một quyết định nhanh chóng có thể cứu sống người thân.
1. Câu chuyện thực tế: Đột quỵ bất ngờ trong cuộc gọi
Vào sáng ngày 18/1, một nam bệnh nhân 45 tuổi (tên L.V.T.) đang nói chuyện điện thoại với vợ thì đột ngột cảm thấy tay trái tê yếu, miệng méo, nói ngọng và mất thăng bằng. Nhận thấy dấu hiệu bất thường, vợ ngay lập tức gọi người thân và đưa anh tới bệnh viện trong vòng vài phút – thời gian vàng mà các bác sĩ nhấn mạnh là yếu tố quyết định sự sống còn.
Triệu chứng và phản ứng nhanh
- Yếu liệt một bên cơ thể (tay, chân).
- Méo miệng, nói khó, giọng thay đổi.
- Mất thăng bằng, có thể ngã.
- Đau đầu dữ dội hoặc rối loạn ý thức (trong một số trường hợp).
Nhờ thời gian khởi phát được xác định chính xác, bệnh nhân đã được tiêm thuốc tiêu sợi huyết trong vòng 2 giờ, các triệu chứng thần kinh dần cải thiện và sức khỏe ổn định.

2. Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ tăng cao vào mùa lạnh
BS-CKII Diệp Trọng Khải, Trưởng khoa Nội Thần Kinh Bệnh viện Đa khoa Xuyên Á (TPHCM) cho biết, trong cùng một buổi sáng, bệnh viện đã tiếp nhận ba ca đột quỵ nhồi máu não – tất cả đều có bệnh nền như tăng huyết áp, tiểu đường, rối loạn mỡ máu và béo phì. Đặc biệt, thời tiết lạnh làm co mạch, tăng huyết áp và rối loạn tuần hoàn não, tạo môi trường thuận lợi cho cục máu đông hình thành.
Tại sao thời tiết lạnh làm tăng nguy cơ
- Giảm nhiệt độ khiến mạch máu co lại, áp lực lên thành mạch tăng.
- Thay đổi huyết áp đột ngột, đặc biệt ở người có bệnh nền.
- Hệ thống tuần hoàn não bị ảnh hưởng, dễ dẫn tới tắc nghẽn.
3. Biện pháp phòng ngừa và hành động khẩn cấp
Những lời khuyên của bác sĩ
- Giữ ấm cơ thể, đặc biệt vùng đầu, cổ và ngực khi ra ngoài vào buổi sáng sớm hoặc ban đêm.
- Tránh tắm nước lạnh đột ngột, đặc biệt vào buổi tối.
- Chế độ ăn giảm muối, giảm chất béo bão hòa, tăng cường rau xanh, trái cây và vitamin.
- Kiểm soát huyết áp, đường huyết và lipid máu định kỳ theo chỉ định bác sĩ.
- Duy trì vận động nhẹ nhàng (đi bộ, yoga) phù hợp với thể trạng.
Nếu phát hiện bất kỳ dấu hiệu nghi ngờ đột quỵ nào (méo miệng, yếu liệt, nói khó, đau đầu dữ dội, rối loạn ý thức), hãy gọi ngay số cấp cứu và đưa bệnh nhân tới cơ sở y tế có khả năng điều trị đột quỵ trong vòng 60 phút – “giờ vàng” quyết định tỷ lệ sống còn và mức độ phục hồi.
Bác sĩ nhấn mạnh: “Thời gian là yếu tố quyết định. Mỗi phút trễ có thể làm tăng nguy cơ tàn phế vĩnh viễn lên tới 20%.”