Nội dung chính
Nhận thấy con mình đi lạ, một bà mẹ đã phát hiện bệnh lao cột sống – một trong những căn bệnh nguy hiểm nhất thế giới – qua những dấu hiệu nhỏ nhất.
Dấu hiệu cảnh báo từ dáng đi bất thường
Trong trường hợp của Elliot, bé mới bốn tuổi, mẹ đã chú ý thấy:
- Hai bàn chân xoay lệch ra ngoài.
- Hông lắc sang một bên, đầu gối gần chạm nhau.
- Vòng tay vung mạnh khi chạy.
- Giảm cân nhanh, da xanh xao và đổ mồ hôi đêm.
Những thay đổi này không chỉ ảnh hưởng đến thẩm mỹ mà còn là dấu hiệu thần kinh và xương có thể bị chèn ép.
Lao cột sống (spinal tuberculosis) là gì?
Lao cột sống là dạng lao ngoại phổi, khi vi khuẩn Mycobacterium tuberculosis tấn công vào đĩa đệm và các đốt sống. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), bệnh lao gây tử vong cho 1,6 triệu người mỗi năm, trong đó lào cột sống chiếm khoảng 1‑2% số ca lao toàn cầu nhưng có tỷ lệ biến chứng nặng cao.
Triệu chứng thường gặp
- Đau lưng dữ dội, không giảm khi nghỉ ngơi.
- Giảm cân, mệt mỏi kéo dài.
- Dáng đi bất thường do chèn ép dây thần kinh.
- Đôi khi xuất hiện hạch bạch huyết sưng và vôi hoá trên X‑quang phổi.
Quy trình chẩn đoán và điều trị
Trong câu chuyện của Elliot, các bước quan trọng bao gồm:
- Khám lâm sàng và đánh giá dấu hiệu thần kinh.
- Chụp X‑quang toàn thân, phát hiện hạch bạch huyết vôi hoá.
- Thực hiện xét nghiệm máu, sinh thiết mô nếu cần để xác nhận Mycobacterium tuberculosis.
- Phẫu thuật giải phóng chèn ép ống thần kinh và ổn định cột sống.
- Điều trị kháng sinh đa thuốc (HRZE) trong ít nhất 9‑12 tháng, kết hợp vật lý trị liệu.
Kết quả: sau ca phẫu thuật đầu tiên, Elliot đã có thể đi bộ lại, dù chưa được phép chạy nhảy. Đánh giá của các bác sĩ cho thấy nếu không can thiệp kịp thời, nguy cơ liệt vĩnh viễn lên tới 30%.
Bài học cho phụ huynh
Trải nghiệm của Megan West nhấn mạnh ba nguyên tắc vàng:
- Quan sát kỹ mọi thay đổi trong cách di chuyển và cân nặng của trẻ.
- Không chờ đợi “điều bình thường” kéo dài; nếu triệu chứng kéo dài hơn 2‑3 tuần, hãy đưa trẻ đến cơ sở y tế.
- Luôn duy trì đối thoại cởi mở với bác sĩ, đặc biệt khi có tiền sử tiếp xúc với bệnh lao hoặc môi trường có nguy cơ cao.
Việc phát hiện sớm không chỉ cứu sống mà còn giảm thiểu biến chứng lâu dài, giúp trẻ trở lại cuộc sống bình thường nhanh hơn.
Theo WHO, việc phòng ngừa lao bao gồm tiêm vắc‑xin BCG, sàng lọc sớm và tuân thủ đầy đủ phác đồ điều trị. Đối với trẻ em, việc theo dõi các dấu hiệu ngoại hình như dáng đi, cân nặng và mức độ hoạt động là một phần quan trọng của chiến lược phòng ngừa.
Hãy chia sẻ câu chuyện này để mọi phụ huynh đều biết rằng dáng đi lạ có thể là tiếng gọi nguy hiểm từ cơ thể, và hành động kịp thời sẽ cứu sống những mầm sống tương lai.
