Nội dung chính
Viêm màng não do não mô cầu (Neisseria meningitidis) đang gây ra những ca bệnh nặng, đe dọa tính mạng tại các bệnh viện trung ương.
Bệnh nhân nhập viện trong tình trạng nguy kịch
Viện Y học Nhiệt đới – Bệnh viện Bạch Mai ghi nhận một ca bệnh nghiêm trọng: bệnh nhân 28 tuổi nhập viện trong trạng thái hôn mê sâu, suy hô hấp, sốt cao liên tục và xuất hiện ban xuất huyết da. Trước đó, bệnh nhân đã tự truyền dịch tại nhà nhưng không cải thiện, sau đó sốt tăng cao, xuất hiện ban xuất huyết vùng cổ‑ngực và được đưa tới cấp cứu.
Tiền sử bệnh lý bao gồm viêm gan B mạn tính, loét dạ dày, polyp dạ dày và gout. Khi nghi ngờ viêm màng não, đội ngũ y tế đã ngay lập tức cô lập bệnh nhân, thực hiện xét nghiệm máu, dịch ngoáy họng và chọc dịch não tủy.
Tiến trình điều trị và kết quả
Khi xác định được vi khuẩn qua PCR dương tính với Neisseria meningitidis, bệnh nhân được đưa vào phác đồ kháng sinh đặc hiệu ngay từ đầu. Đồng thời, các người tiếp xúc gần (gia đình, nhân viên y tế) được thông báo và uống thuốc dự phòng theo quy định.
Sau ba ngày điều trị tích cực, bệnh nhân đã được rút ống nội khí quản, sốt giảm, tỉnh táo và tiến triển ổn định. Đội ngũ đa chuyên khoa tiếp tục theo dõi các biến chứng tiềm ẩn như suy đa tạng, xuất huyết tiêu hóa và giảm tiểu cầu.
Ở Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, một chiến sĩ 22 tuổi cũng được nhập viện trong trạng thái sốt cao 39 °C, rét run, đau đầu dữ dội và ban xuất huyết dưới da. Sau ba ngày điều trị theo phác đồ chuẩn, bệnh nhân đã ổn định, các chỉ số sinh tồn trở lại bình thường và không xuất hiện biến chứng nguy hiểm.
Đặc điểm lây lan và nguy cơ cao
PGS. TS Đỗ Duy Cường, Viện trưởng Viện Y học Nhiệt đới (Bệnh viện Bạch Mai) nhấn mạnh, viêm màng não do não mô cầu là bệnh truyền nhiễm qua đường giọt bắn, dễ bùng phát trong môi trường đông người như ký túc xá, doanh trại quân đội, trường học.
Đối tượng dễ mắc bệnh chủ yếu là thanh thiếu niên và người trẻ chưa tiêm vắc xin hoặc chưa có miễn dịch. Tỷ lệ người mang mầm không triệu chứng dao động từ 5 %‑20 %, tạo nguồn lây lan tiềm tàng.
Theo WHO, mỗi năm có khoảng 1,2 triệu ca nhiễm Neisseria meningitidis trên toàn cầu, trong đó 10‑15 % tiến triển thành viêm màng não và có thể gây tử vong trong vòng 24 giờ nếu không được điều trị kịp thời.
Phòng ngừa hiệu quả: tiêm vắc xin và biện pháp cá nhân
Vắc xin đa kháng nguyên (A, B, C, Y, W) được công nhận là biện pháp phòng bệnh duy nhất và hiệu quả nhất. Tại Việt Nam, chương trình tiêm chủng quốc gia khuyến cáo tiêm đầy đủ cho trẻ em, thanh thiếu niên và các chiến sĩ mới.
Ngoài tiêm vắc xin, người dân nên thực hiện các biện pháp vệ sinh cá nhân: rửa tay thường xuyên, đeo khẩu trang khi đến nơi đông người, tránh tiếp xúc gần với người có triệu chứng sốt cao, đau đầu dữ dội, cứng gáy hoặc ban xuất huyết dưới da.
“Chủ động phòng bệnh, phát hiện sớm và điều trị kịp thời không chỉ bảo vệ bản thân mà còn là trách nhiệm với cộng đồng, nhất là trong thời điểm nhiều lễ hội, hội họp đông người hiện nay”, các chuyên gia nhấn mạnh.
