Nội dung chính
Trong một buổi tọa đàm về sức khỏe tâm thần, bác sĩ Lê Thị Phương Thảo bất ngờ phát hiện một cô sinh viên 20 tuổi mang theo bình khí cười khi khám. Câu chuyện này đã làm nổi bật nguy cơ nghiêm trọng của việc lạm dụng nitrous oxide (N₂O) ở giới trẻ.
Câu chuyện thực tế: Nữ sinh 20 tuổi và bình khí cười
Ngày 12‑1, tại hội thảo “Bóng cười – nước mắt sau những cuộc vui”, bác sĩ Thảo chia sẻ về bệnh nhân nữ sinh viên đã phụ thuộc vào khí cười trong hơn 6 năm. Cô bắt đầu tiếp xúc với N₂O từ thời trung học cơ sở, chỉ dùng vài lần trong các buổi tụ tập bạn bè. Khi lên cấp ba, tần suất tăng lên và khi vào đại học, cô tự mua bình mini để giấu trong balo và thậm chí mang bình lớn trực tiếp vào bệnh viện.
Nguy cơ sức khỏe khi lạm dụng N₂O
Khí cười (N₂O) là một chất gây hưng phấn nhanh, tạo cảm giác cười không kiểm soát trong vài phút. Tuy nhiên, việc hít liên tục và liều cao có thể gây tổn thương não, tủy sống và hệ tim mạch. Các nghiên cứu của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cho thấy, sử dụng trên 10 quả mỗi lần, lặp lại nhiều lần, có thể dẫn đến ngộ độc nặng, tê bì tay chân, và thậm chí tử vong do ngạt oxy.
Triệu chứng ngắn hạn
- Hưng phấn, cười không kiểm soát.
- Hạ huyết áp, chóng mặt, lú lẫn.
- Rối loạn nhịp tim, khó thở.
Hậu quả lâu dài
- Tê bì và yếu liệt tay chân.
- Giảm trí nhớ, khó tập trung.
- Rối loạn vận động, phụ thuộc vào xe lăn trong trường hợp nặng.
- Nguy cơ ngạt thở và tử vong khi sử dụng trong môi trường thiếu oxy.
Quy trình điều trị và hỗ trợ
Theo bác sĩ Thảo, bệnh nhân được điều trị tại Viện Sức khỏe Tâm thần Bạch Mai với phối hợp đa dạng: thuốc giảm thèm, trị liệu tâm lý, và can thiệp kích thích từ trường xuyên sọ (tMS). Sau 6 tháng, nhờ sự giám sát chặt chẽ của gia đình, cô đã giảm đáng kể cảm giác thèm và ngừng sử dụng N₂O hoàn toàn.
Tiến sĩ Lê Thị Thu Hà, Trưởng phòng Rối loạn sử dụng chất, nhấn mạnh rằng hầu hết bệnh nhân nhập viện trong giai đoạn nặng cần thời gian điều trị kéo dài và môi trường gia đình ổn định để ngăn tái phát.
Bảo vệ trẻ khỏi nghiện khí cười
Phụ huynh nên chú ý các dấu hiệu bất thường: mang bình khí lạ, thay đổi hành vi, tê bì tay chân hoặc giảm năng lực học tập. Khi phát hiện, cần đưa con đến cơ sở y tế chuyên khoa ngay lập tức và khuyến khích tham gia các chương trình giáo dục phòng ngừa nghiện chất.
Việc giáo dục đúng đắn, tăng cường giám sát và cung cấp thông tin khoa học sẽ giảm thiểu nguy cơ lạm dụng khí cười, bảo vệ sức khỏe tâm thần của thế hệ trẻ.
