Nội dung chính
Hà Nội chuẩn bị triển khai Vùng Phát Thải Thấp (LEZ) – Định hình giao thông xanh cho đô thị
Thủ đô đang lên kế hoạch áp dụng Vùng Phát Thải Thấp (LEZ) trên toàn vành đai 1, 2 và 3, đồng thời cấm xe tải trên 3.500 kg và hạn chế xe máy, ô tô không đạt chuẩn khí thải.
1. Bối cảnh và mục tiêu chiến lược
Phó trưởng Phòng Quản lý Môi trường, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội – bà Lê Thanh Thủy – nhấn mạnh: “Thành phố không chấp nhận đánh đổi môi trường vì tăng trưởng kinh tế, nên đưa ra các giải pháp toàn diện, có tính chiến lược để giảm ô nhiễm không khí.”
Vùng LEZ được xác định là khu vực trọng tâm nhằm giảm nồng độ PM2.5, NOx, CO và các chất gây ô nhiễm khác, đồng thời khuyến khích sử dụng phương tiện xanh, năng lượng sạch và quản lý chất thải hiệu quả.
2. Tiêu chí lựa chọn khu vực LEZ
- Thuộc vùng bảo vệ nghiêm ngặt hoặc vùng hạn chế phát thải theo Quy hoạch Thủ đô 2021‑2030, tầm nhìn 2050.
- Vị trí thường xuyên ùn tắc giao thông và đạt mức ô nhiễm D‑F theo tiêu chuẩn TCVN 13592:2022.
- Chỉ số AQI trung bình của năm gần nhất dưới mức trung bình quốc gia, dựa trên dữ liệu trạm quan trắc.
3. Các biện pháp cấm và ưu tiên phương tiện xanh
Trong khu vực LEZ, thành phố sẽ thực hiện các hành động sau:
- Cấm xe tải trên 3.500 kg và các xe mô tô kinh doanh trên nền tảng công nghệ.
- Hạn chế lưu thông ô tô, xe máy không đáp ứng tiêu chuẩn khí thải mới.
- Ưu tiên xe không phát thải, xe điện, xe hybrid và các phương tiện sử dụng năng lượng sạch.
- Phát triển hạ tầng giao thông xanh: làn đường đi bộ, làn xe đạp, trạm sạc điện, và hệ thống vận tải công cộng mở rộng.
Hệ thống giám sát thông minh sẽ bao gồm camera AI, phần mềm quản lý phương tiện, và đường dây nóng để tiếp nhận phản ánh của người dân.
4. Lộ trình triển khai 2026‑2031
- 2026‑2027: Thí điểm tại vành đai 1 và một số phường trọng điểm.
- 1/1/2028: Mở rộng áp dụng cho toàn bộ vành đai 1 và một phần vành đai 2.
- 1/1/2030: Bao phủ vành đai 3, chiếm phần lớn khu trung tâm.
- 2031 trở đi: LEZ được áp dụng trên mọi khu vực đáp ứng tiêu chí.
5. Khung pháp lý và mục tiêu quốc gia
LEZ Hà Nội được hỗ trợ bởi các quyết định quan trọng:
- Quyết định 2530/QĐ‑TTg (2026‑2030) về Kế hoạch hành động quốc gia giảm ô nhiễm không khí.
- Quyết định 43/2025/QĐ‑TTg quy định tiêu chuẩn khí thải xe ô tô, áp dụng nghiêm ngặt tại Hà Nội và TP.HCM.
- Nghị quyết số 57 của HĐND Hà Nội về thực hiện vùng phát thải thấp.
Theo kế hoạch, nồng độ PM2.5 phải giảm 20% so với mức 2024 vào năm 2030 và đạt dưới 40 µg/m³ vào năm 2045.
6. Tác động dự kiến và các dự án hỗ trợ
Những giải pháp trên không chỉ hạ thấp nồng độ PM2.5 mà còn tạo điều kiện cho:
- Hơn 200 công trình xanh được khởi công trước 2030.
- Thí điểm công nghệ phun sương giảm bụi tại các khu vực ô nhiễm trọng điểm.
- Thúc đẩy chuyển đổi phương tiện xanh qua ưu đãi thuế, phí và hỗ trợ tài chính cho người dân.
Bà Thủy khẳng định: “Chúng tôi sẽ phối hợp chặt chẽ với công an, sử dụng camera AI để giám sát và đảm bảo việc thực thi ngay khi đề án có hiệu lực.”
Văn Ngân/VOV.VN
