Cuộc xung đột về phí cảng giữa Mỹ và Trung Quốc đang gây sóng gió mạnh mẽ cho chuỗi cung ứng vận tải biển toàn cầu, nhưng ngành đóng tàu Trung Quốc vẫn giữ vị thế vượt trội nhờ năng lực sản xuất và chiến lược xanh.

Phí cảng Mỹ mới: mục tiêu giảm ảnh hưởng Trung Quốc

Đầu tháng này, Hoa Kỳ áp dụng mức thuế cao đối với mọi tàu có liên quan tới Trung Quốc khi cập cảng Mỹ. Đây là phần trong chiến lược rộng hơn nhằm hạn chế quyền lực của Trung Quốc trong lĩnh vực đóng tàu toàn cầu, đồng thời khuyến khích các nhà vận tải sử dụng tàu sở hữu hoặc vận hành bởi các công ty Mỹ.

Thị phần đóng tàu của Trung Quốc: con số ấn tượng

Theo dữ liệu của Bộ Công nghiệp và Công nghệ Thông tin Trung Quốc công bố tuần trước, trong ba quý đầu năm 2024, Trung Quốc chiếm:

• 53,8% sản lượng tàu mới toàn cầu;
• 67,3% các đơn đặt hàng mới;
• 65,2% tổng khối lượng đơn hàng đang tồn (theo DWT).

Con số này cho thấy dù chịu áp lực địa chính trị, các nhà máy đóng tàu Trung Quốc vẫn duy trì lợi thế về quy mô và khả năng đáp ứng.

Seaspan: niềm tin thực tế vào năng lực Trung Quốc

Seaspan – một trong những công ty sở hữu và vận hành tàu container lớn nhất thế giới – đã xác nhận rằng trong 170 tàu đặt hàng trong bốn năm qua, có 158 tàu (≈93%) được đóng tại các nhà máy Trung Quốc, với tổng chi phí khoảng 20,8 tỷ USD.

Chủ tịch kiêm CEO Chen Bin của Seaspan nhấn mạnh: “Bỏ qua yếu tố địa chính trị, các nhà máy đóng tàu Trung Quốc có lợi thế rõ rệt về năng lực, giá cả, chất lượng và độ tin cậy khi giao hàng.”

Định hướng xanh: methanol xanh và năng lượng tái tạo

Ngành vận tải biển đang chuyển từ nhiên liệu dầu truyền thống sang các giải pháp ít phát thải hơn như khí tự nhiên hoá lỏng (LNG) và methanol. Đặc biệt, methanol xanh – sản xuất từ năng lượng tái tạo và carbon thu được – được xem là tiềm năng lớn khi quy mô sản xuất đạt mức công nghiệp.

Theo Chen, Trung Quốc có lợi thế to lớn nhờ nguồn năng lượng tái tạo dồi dào: năng lượng mặt trời, điện gió và sinh khối. Điều này cho phép sản xuất methanol xanh với chi phí thấp hơn gấp đôi so với châu Âu, đồng thời củng cố an ninh năng lượng và ảnh hưởng tới giá năng lượng toàn cầu.

Các công ty vận tải biển đang hành động

Seaspan hiện đang ưu tiên cải tạo tàu hiện có để nâng cao hiệu suất carbon và chuẩn bị cho việc chuyển sang nhiên liệu xanh. Đa số các dự án cải tạo này vẫn được thực hiện tại các xưởng đóng tàu Trung Quốc.

Tập đoàn Cosco Shipping của Trung Quốc cũng đưa việc “xanh hoá” đội tàu lên thành chiến lược cốt lõi. Chủ tịch Wan Min cho biết hơn 1/3 các tàu mới trong năm 2024 sẽ có khả năng vận hành bằng nhiên liệu thay thế, đồng thời Cosco đang xây dựng các trung tâm chuyển tải và tiếp nhiên liệu xanh tại các cảng lớn như Thượng Hải, Singapore và Rotterdam.

Thách thức quốc tế: trì hoãn khung phát thải ròng 0

Vào ngày 17/10, Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) đã quyết định hoãn một năm việc bỏ phiếu về khung phát thải ròng 0, một cơ chế định giá carbon toàn cầu nhằm đạt mức phát thải ròng bằng 0 vào hoặc trước năm 2050. Quyết định này phản ánh sự chia rẽ trong ngành về lộ trình giảm phát thải và lựa chọn nhiên liệu tương lai.

Dù có những bất ổn, xu hướng xanh hóa vẫn đang dần định hình lại cân bằng sức mạnh trong ngành đóng tàu, và Trung Quốc – với lợi thế quy mô, chi phí và nguồn năng lượng sạch – có khả năng tiếp tục dẫn đầu.

Bạn có quan tâm đến cách mà xu hướng xanh ảnh hưởng đến giá vận tải và chiến lược kinh doanh của mình? Hãy đọc thêm các phân tích sâu và chia sẻ suy nghĩ của bạn trong phần bình luận!